تبلیغات
نت سرای الماس خانلق **منتظران ظهور** - مونو گرافی شهرستان شیروان (مقاله) 11 ص
نت سرای الماس خانلق **منتظران ظهور**
اللّهـــم عَجـل لِولیــک الفــــرج
گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من گروه طراحی قالب من

موقعیت و محدوده جغرافیایی: شهرستان شیروان یکی از آبادی های کهن و مرزی استان خراسان شمالی است که در قسمت علیای دره اترک قرار گرفته است از شمال با با جمهوری ترکمنستان (حدود 65کیلومتر) از جنوب با اسفراین ، از شرق با فاروج و از غرب با بجنورد بوده وبین دقیقه 27درجه 57تا 18دقیقه 58درجه طول شرقی (60کیلومتر)و5 دقیقه و 37 درجه تا 54 دقیقه 37 درجه عرض شمالی (15 کیلومتر ) واقع شده است . وسعت شهرستان شیروان 3794کیلومتر مربع می باشد . مرکز شهرستان شیروان در فاصله 60کیلومتری شرق بجنورد مرکز استان خراسان شمالی ، 188 کیلو متری مشهد ، 60کیلومتری قوچان ، 30کیلومتری فاروج و 35 کیلومتری اسفراین واقع شده است . ارتفاع شهر شیروان از سطح دریا 1095 متر است . شهرستان شیروان از دو  عارضه کوهستانی و دشت در یک چاله ناودیسی وسیع بین کوه های  کپه داغ و گلیل در شمال و کوه های شا ه جهان در جنوب تشکیل شده است که دامنه  این کوه ها محل مناسب ییلاق دامداران منطقه است و در دامنه های جنوبی کپه داغ دشت حاصلخیز شیروان واقع شده است .


نام شناخت شیروان

در ایران معمولا بیشتر شهر ها و آبادی های قدیم را به پهلوانان  و افسانه ای و شهریاران باستانی نسبت میدهند . مثلا : در خراسان ،بجنورد را به بیژن ، شیروان را به انوشیروان «نسا» شهر خراسان قدیم را به تهمورث و .... نسبت می دهند که ظاهرا این باور همان وابستگی لغوی است وگرنه مستند تاریخی دقیقی ندارد ، اما در مورد نام شناخت شیروان و اینکه اصولا چرا به این آبادی« شیروان » گفته میشود اسناد عقاید و نظراتی وجود دارد که به چند مورد آن اشاره می شود :

1-  نام شیروان منسوب به نقش شیری است که شکل و شمایل آن در دامنه شمالی کوه «آغز قاپاق لی » که در امتداد کوه «قراول چنگه » مشاهده می گردد این دو کوه در مجاور شرق و به طور کل به شیرکوه معروف است و قلعه قدیمی شیر نیز در دامنه آن قرار داشت .

2- نام شیروان پس از انقراض حکومت ترک زبانان شیروان شاهان درآذر بایجان و مهاجرت گروهی از آنان به شمال خراسان بر این ناحیه نهاده شده است .

3- نام شیروان منسوب به شیربانانی بوده است که در قرون گذشته در جنگل های منطقه شیروان به شکار و نگه داری شیر اشتغال داشته اند و... البته با توجه به قدمت کهن شیروان وجه تسمیه (نام شناخت ) شیروان همان شیر سنگی است .

جغرافیای تاریخی شیروان

سر زمین کهن شیروان با مردمانی از اقوام کرد(کرمانج) ،ترک و فارس و با مرزداران  سلحشوری که طوفانهای سهمگین حوادث نتوانسته است اتحاد ، استقامت ، صلابت و ایثار و فداکاری به میهن و اسلام را از قلب رئوفشان بزداید . در برسی های باستان شناختی اولین محوطه های مسکونی شیروان به هزاره ی پنجم پیش از میلاد می رسد . تحقیقات پروفسور «اینورنیزی » از دانشگاه تورین در منطقه شیروان هفت محوطه مسکونی را در برگیرنده آثار هزاره پنجم پیش از میلاد تشخیص می دهد که از آن میان تپه ی باستانی ارگ دوین (دیوان خانه ) شیروان را با نام آورده است . دکتر عزت الله نگهبان ، باستان شناس و پژوهشگر ، نیز در بررسی های شناختی از تپه باستانی ارگ شیروان و تپه دوین نام برده و می نویسد : این تپه ها همانند «یاریم تپه باستانی از هزاره پنجم تا سوم پیش از میلاد مسکون بوده است ».

ایزودور خاراسکی و استرابون از مورخین و جغرافی دانان یونانی محل زندگی و حکومت قوم پارت را دره  اترک در ناحیه شیروان ذکر کردند . شیروان در زمان داریوش اول جزو ایالت پارت بوده و در زمان اشکانیان مرکز حکومت پارت ها بود ، بطوری که،دیاکونوف ، محقق و نویسنده روسی ، معتقد است اولین امپراطوری مقتدر پارتها «یوئه چری» به نام کوشانیان در منطقه شیروان بوجود آمده است .


مردم شناسی

مقیمی نویسنده مورخ و پژوهشگر معاصر می نویسد : طبق اسناد معتبر در کتاب اوستااولین ساکنان خراسان بزرگ اقوام سکاها و داهه ها بودند که با ورود آریایی ها به این ناحیه و آمیختگی این اقوام ، نژاد پارت به وجود آمد و در حدود 250سال قبل از میلاد اولین هسته زندگی اجتماعی توسط این قوم در منطقه شیروان پا گرفت . پارتها که در تاریخ به دلاوری و شجاعت و جنگجویی معروف اند در دره های سرسبز و حاشیه رود اترک پراکنده ، و سرزمین خود را پارت نامیده ، و دولت مقتدر اشکانی را پایه ریزی کردند .خراسان قبل از هجرت مسکن هیاطله (اقوام گرایلی و ترکها ) بود و تا ظهور اسلام در سال 31 تا 33 هجری قمری با ادیان زرتشتی و مسیحی و ... زندگی می کردند ، بعد از پذیرش اسلام و تشکیل سلسله های طاهریان ، صفاریان و سامانیان و بویژه تشکیل دولتهای ترک نژاد غزنویان ، سلجوقیان، خوارزمشاهیان و حمله مغولان و تیموریان و ازبکان و قراقویونلوها  به علت درگیری ها و جنگهای طولانی ( تا قرن 9 هجری قمری). اختلاط نژادی ویژه ای که در شمال خراسان از جمله منطقه شیروان  به وجود آمده است باعث ایجاد موزائیک اقوام گردیده که برسی تحقیقی علمی را می طلبد .

البته تا قبل از کوچانیدن کردها ( کرمانج ها ) توسط شاه اسماعیل در سال 916 هجری قمری و شاه عباس صفوی در سال 1011 هجری قمری به کهنه شهر شیروان  به عنوان مرکز حکومت شمال خراسان برگزیده میشود که با توجه به درگیری اکراد با ساکنان بومی که گرایلی و ترکها بودند مشخص می گردد در آن زمان هنوز گرایلی ها و ترکها در شیروان سکنی داشتند .

آثار باستانی، بقاع متبرکه و بناهای تاریخی شیروان

با توجه به قدمت شهرستان شیروان در گذر تاریخ با قدمت 7000 ساله از لحاظ آثار باستانی در سطح خراسان شمالی و بیش از 120 اثر باستانی و تاریخی به ایجاز به چند مورد آن اشاره می شود .

1- تپه باستانی ارگ شیروان اولین مرکز فرهنگ و تمدن خراسان

تپه باستانی ارگ شیروان با ثبت تاریخی 703 در آثار ملی ایران در حال حاضر عظیم ترین و مهمترین محوطه باستانی شمال شرق ایران و اولین مرکز فرهنگ و تمدن خراسان شمالی است که مربوط به هزاره پنجم قبل از میلاد می باشد ، و از اولین محوطه های مسکونی حاشیه رودخانه اترک محسوب می شود .

این پدیده شگفت انگیز همانند کوهی در داخل شهر کهن و باستانی شیروان قرار گرفته است و بر دشت شیروان اشراف دارد که رود اترک از کنار آن می گذرد .

تپه باستانی ارگ شیروان بزرگ ترین تپه دست ریز خاکی ایران 25 متر ارتفاع و 90متر قطر دارد که سابقا مرکز حکومت و فرماندهی شمال خراسان بود . این بنای تاریخی دارای حصار و چهار برج مرتفع بود و امارت حاکم بر بلندایش مستقر بود ، و دور تا دور آن آثار دیوار شهر بند قرارداشت .

سفالهای بدست آمده از تپه باستانی ارگ شیروان نظیر تپه باستانی (یاریم درگز ) است ، و نوع سفالها قرمز با نقش سیاه ، مربوط به هزاره ی پنجم قبل از میلاد ( 7000 ) سال قبل می باشد  وبه عنوان کهن ترین زیستگاه خراسان شمالی مورد تحقیق و بررسی و پژوهش باستان شناسان ایرانی و خارجی قرار دارد .

با توجه به قبور زرتشتی در اطراف تپه مذکور و روستاهای کلیان و تپه خانلق ( محل فعلی منبع آب شیروان ) و بعضی از آداب و رسوم مردم شیروان زندگی زرتشتیان در شیروان را تایید می نماید.

تپه باستانی ارگ شیروان در روزگاران گذشته محل برگزاری مسابقات کشتی پهلوانی با چوخه خراسان نیز بود . این تپه بزرگ دست ریز ، دارای 2 کانال سفالین در قسمت شمال و جنوب تپه بود که آثار آن هنوز هم دیده می شود که طبق اظهار معمرین و باستان شناسان از کانال شمالی آب قنات میرکه آباد شیروان به سطح تپه انتقال می یافت(توسط عوامل حاکم ) و در آنجا آب انبار می شود و کانال جنوبی حکم فاضلاب را داشت .

میرزا براتعلی شیروانی مینویسد: امارت تپه باستانی ارگ شیروان دارای شاه نشین، اندرونی و بیرونی بود که تماما از خشت خام و گل و آرچه ( سرو کوهی ) احداث شده بود . بروج چهارگانه فقط دید اطراف را داشتند ( از برج ها داخل و سطح تپه دیده نمی شود ) و فواصل بروج 70ذرع ، بلندی بروج 6 ذرع و حصاری ( دیواری ) به ارتفاع بیش از چهار متر داشت و تنها در ورود و خروج در ضلع شرقی قرار داشت.


 2- مقبره امامزاده حمزه رضا (ع) شیروان

مرکب از حرم چهار گوش در وسط که طول هر ضلع آ« 8 متر و با واحد های پیرامون به وسیله درگاه هایی با عمق زیاد در ارتباط است . در جانب جنوبی بقعه ایوان مستطیل شکل بزرگی به طول 70/6 و عرض 80/4 متر قرار دارد در دو سوی آن دو شبستان دو طبقه به صورت قرینه ایجاد شده است .

اطراف ایوا جنوبی کاشیکاری و کتیبه نویسی شده است ، و دارای در چوبی بسیار ارزشمندی که آیات قرآنی بر روی آن کنده کاری گردیده ، و گنبد آجری دو پوشه دارد که داخل گنبد مقرنس کاری است ، و ضریح آن مطلاست . این بنای تاریخی مربوط به دوره غزنویان با ثبت 704 اثر ملی می باشد و در روستای زیارت 5 کیلومتری غرب شهر شیروان قرار دارد .

مقبره این امامزاده مقدس ترین مکان زیارتی شهرستان شیروان است .

3- تپه ارگ دوین شیروان

این تپه باستانی با ثبت 697 اثر ملی در روستای دوین قرار دارد که مربوط به هزاره چهارم قبل از میلاد می باشد که در روزگاران قدیم دیوانخانه بوده است .

4- مقبره امامزاده محمد رضا (ع)

 این بنای تاریخی مربوط دوره خوارزمشاهیان است که اخیرا به طور جالبی باز پیرایی و نو سازی شده است و در روستای مشهد طرقی قرار دارد .

5- مقبره امامزاده عبد الرضا (ع)

از آثار قرن چهارم هجری قمری ثبت شده و در روستای توده شیروان بر بلندای کوهی قرار دارد که مورد اعتقاد و احترام اهالی شیروان است ، اخیرا امکانات رفاهی خوبی از طرف هیئت امنای امامزاده برای مردم آماده شده است.

6- قزلر قلعه (قلعه دختر ) زیدر شیروان

این بنای تاریخی بر قله بلند ترین کوه منطقه زیدر ، بخش قوشخانه شهرستان شیروان قرار دارد ، که آثار 4 برج در چهار گوشه قلعه ، و همچنین اتاقهای اندرونی و بیرونی ، تنور پخت نان ، حمام و گلخن و محل نگه داری اشیا گرانقیمت و اسلحه ها و انبار و غیره در ان دیده می شود که در زمان خوارزمشاهیان احداث ، و با حمله مغولان تخریب گردیده است .

7- مقبره تیموری شیروان

 چهار اتاقی منحصر به فردی است که در احداث آن به سال 758 هجری قمری میرسد . نمای خارجی آ« هشت ظلعی ، و قسمت داخلی چهار گوش است ، و مربوط به دوره طیموریان می باشد . البته استاد مقیمی بنای اولیه آن را آتشکده میداند که معتقد است بعداٌ تبدیل به مقبره شده است ف و در سال 785 باز پیرائی شده است .

8- مقبره امام زاده غیبی شیروان

این امامزاده طبق شجره نامه موجود در داخل حرم از نوادگان حضرت امام زاده جعفر صادق علیه السلام است که دارای ضریح چوبی مشبک بسیار با ارزش می باشد ، و در شمال تپه ارگ باستانی شیروان قرار دارد ، و متصل به قدیمی ترین مسجد شیروان معروف به امامزاده غیبی می باشد که هیئت متحده ابو الفظلی در ماه محرم در این مسجد عزاداری مینمایید ، و در سال 1365 باز پیرایی شده است.

از دیگر آثار معروف تاریخی شیروان :

می توان به موارد زیر اشاره نمود: قصبه تاریخی هنامه ( قبل از میلاد ) گبر خانه مقبره بابا توکل گلیانی قلعه اسرار مشهد طرقی مقبره شیخ مقدم ( قرن چهارم ) مقبره (خواجه ) شیخ سراج الدین باغان قبور سید ها (قرن چهارم ) برج و باروی تیموری قزلر قلعه تفتازان آثار تاریخی چوکانلو- قدمگاه ایوب حسینیه حاجی آخوند زوارم مسجد جامع گلیان گمرک تپه برزل آباد غار پوستین دوزق لوجعلی حمام قدیمی پیر شهید و دهها زیارتگاه و اماکن متبرکه دیگر

جاذبه های گردشگری شیروان

 موقعیت کوهستانی منطقه شیروان و بارش برف و باران در ارتفاعات و ایجاد چهار حوضه  آبریز و دره های سرسبز و خرم باعث جاذبه های گردشگری و ییلاقات بسیاری گردیده که به نمونه هایی از آن ها اشاره می شود .

سد بارزو

تصویری از سد بارزو در روستای شیخ امیر

 

ییلاق گردشگری و طبیعت گردی زوارم  

زوارم یا دره بهشت خراسان شمالی در 28 کیلومتری جنوب شهر شیروان با جاده آسفالته یکی از نادر ترین ییلاقهای ایران است که دره ای پر از آب و درخت را با چشمه  سار های فراوان به طول 15 کیلو متر در بر می گیرد که مناظر طبیعی و زیبایی بکر آن در فصل بهار و تابستان با گلهای انبوه شقایق وحشی و باغات جنگل گونه با درختان تنومند و قدیمی و صدای دلنواز ریزش آب خستگی هر بیننده تازه واردی را از تن  و روانش می زداید .

زوارم مرکز دهستان و دارای تمام امکانات شهری است و طرح هادی در این روستای دیدنی بمرحله اجرا در آمده و در این روستا دارای 2650  نفر جمعیت است که به زبان ترکی تکلم می کنند .

مهمترین مناطق دیدنی های روستای زوارم عبارتند از :

شُخری مِیم لِی بادام رها اوچ دوشی آبشار دوراهی داش آتر چُقُر اُلنگ-گوگ سویت چشمه خان چهار چشمه حسینیه حاجی آخوند .

 

راهها ووسایل ارتباطی شهرستان شیروان

شیروان نسبت به شهرستانهای مجاورش ازمرکزیت ویژه ای برخوردار است لذابا احداث جاده های آسفالته بین شهر ی مردم به راحتی و بدون فوت وقت با آنها ارتباط و رفت و آمد داشته باشند.

جاده های آسفالته شیروان عبارتند از:

1- جاده شیروان- مشهد 200 کیلومتر             مدت مسافرت 2 تا 2.30 ساعت.

2-جاده شیروان بجنورد 60 کیلومتر            مدت مسافرت 50 دقیقه

3- جاده شیروان قوچان 60 کیلومتر            مدت مسافرت 50 دقیقه

4- جاده شیروان درگز 180کیلومتر            مدت مسافرت 2:30 ساعت.

5- جاده شیروان اسفراین 130 کیلومتر       مدت مسافرت 2:30 ساعت

6- جاده شیروان فاروج 30 کیلومتر                مدت مسافرت 25 دقیقه

7- جاده شیروان کارخانه قند 15 کیلومتر    مدت مسافرت 12 دقیقه

8- جاده شیروان زیارت 9 کیلومتر             مدت مسافرت 10 دقیقه

9- جاده شیروان خانلق 3 کیلومتر                  مدت مسلفرت 6 دقیقه

جمعیت

بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان شیروان در سال ۱۳۸۵ برابر با ۷۳۹۷۳ نفر بوده‌است.

زبان

اکثریت مردم شهرستان شیروان کُرد زبان هستند که با لهجه کلهری تکلم می کنند. با این حال مردم در بخش هلیلان و دهستان بیجنوند در بخش مرکزی به زبان لکی که از زیرشاخه های زبان کُردی است گویش می کنند. همچنین در بخش شیروان سه روستا (چم شیر، چم روته، داربلوط) به زبان عربی تکلم می کنند که به تدریج در حال منسوخ شدن و جایگزینی با زبان کردی می باشد.



نوع مطلب : جغرافیا، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
رضــا قـدرتــی
جمعه 23 فروردین 1392
دوشنبه 20 شهریور 1396 02:25 ب.ظ
این در واقع یک قطعه اطلاعات خنک و مفید است. من خوشحالم که شما این اطلاعات مفید را با ما به اشتراک گذاشتهاید.
لطفا ما را به روز نگه دارید مثل این. با تشکر از شما برای به اشتراک گذاری.
دوشنبه 20 شهریور 1396 01:56 ب.ظ
من حتی نمیدونم چطوری اینجا رو ترک کردم، با این حال این فرض را قبول کردم
بالا بود خوب بود من نمی فهمم که شما چه کسی هستید، اما مطمئنا اگر بیدار شوید، به وبلاگ نویس معروف می روید.
به سلامتی!
دوشنبه 20 شهریور 1396 11:53 ق.ظ
هی، فقط می خواستم به شما سر بزنم.
به نظر می رسد کلمات در مقاله شما از صفحه نمایش در اپرا خارج می شوند.

من مطمئن نیستم که آیا این یک مسئله قالببندی یا چیزی است که با سازگاری مرورگر اینترنت همراه است یا خیر، اما به نظر میرسد که به شما اطلاع میدهم.
طرح خوب است هر چند! امیدوارم که شما
مشکل به زودی حل شد با تشکر
دوشنبه 20 شهریور 1396 09:38 ق.ظ
پس از آنکه من در اصل نظر دادم، به نظر میرسد که وقتی نظرهای جدید اضافه شده است -Notify من را کلیک کنید، کادر انتخاب شده و از حالا به بعد هر بار یک نظر اضافه میشود، چهار ایمیل با همان نظر دریافت میکنم.
آیا وجود دارد به این معنی که شما می توانید من را از این سرویس حذف کنید؟
قدردانی آن
دوشنبه 20 شهریور 1396 01:09 ق.ظ
HEYA برای بار اولیه اینجا هستم. من این هیئت را پیدا کردم و برای یافتن آن واقعا مفید بودم و به من کمک کرد
خیلی امیدوارم چیزی دوباره ارائه دهم و به دیگران کمک کنم چون شما به من کمک کردید.
دوشنبه 16 مرداد 1396 08:39 ب.ظ
I'm now not sure where you're getting your info, but great topic.
I must spend a while finding out much more or working out more.
Thank you for magnificent info I used to be searching
for this info for my mission.
پنجشنبه 12 مرداد 1396 10:29 ب.ظ
Hi great blog! Does running a blog similar to this require a lot
of work? I've virtually no understanding of
programming however I was hoping to start my own blog in the near future.
Anyhow, if you have any ideas or techniques for new
blog owners please share. I know this is off subject nevertheless I simply needed to ask.
Cheers!
سه شنبه 10 مرداد 1396 09:12 ب.ظ
Great post however , I was wanting to know if you could write a litte
more on this topic? I'd be very grateful if you could elaborate a little bit further.
Thanks!
جمعه 2 تیر 1396 08:29 ق.ظ
Loving the info on this site, you have done outstanding
job on the articles.
سه شنبه 2 خرداد 1396 03:50 ب.ظ
Please let me know if you're looking for a author for your weblog.
You have some really great articles and I feel I would be
a good asset. If you ever want to take some of the load off, I'd love to write some material for your blog in exchange
for a link back to mine. Please blast me an e-mail if interested.
Many thanks!
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 09:23 ب.ظ
Very nice article. I definitely appreciate this website. Thanks!
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:14 ب.ظ
Way cool! Some extremely valid points! I appreciate you penning
this write-up and the rest of the site is also really good.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
به سایت ما خوش آمدید
کلیه حقوق این وبلاگ برای نت سرای الماس خانلق **منتظران ظهور** محفوظ است